Professional associates - Стручни соработници

Дислексија

Во училиштата среќаваме деца кај кои процесот на учење на читање и пишување се  одвива значајно поспоро отколку кај другите деца, со многу повеќе напор, а со многу помалку успех. Еден дел од овие деца до крајот на првата година предвидена за описменување, па и во втората половина од наредната година воопшто неумеат да читаат. Некои од нив не ја стекнуваат вештината за читање и кога ќе станат возрасни. Доколку се работи за ученици со просечни интелектуални способности причина може да биде дислексија.

Што е дислексија?

„Дислексија (dys – слаб, лош; lexis – јазик, збор) претставува јазично втемелена потешкотија со конституциско потекло, а ја карактеризираат тешкотии во декодирањето на прочитаниот збор (читање – разбирање). Овие тешкотии се неочекувани во однос на возраста, интелектуалните и образовните способности, а не се резултат на општите развојни или сензорни пореметувања, како што се оштетување на вид или слух (според Orton Dyslexia Society Research Comittee, 1996)“[1].

Клучни потешкотии  кај децата со дислексија се потешкотии во процесите на спојување на букви и слогови и автоматско читање на цели зборови, што е често пропратено со недоволно разбирање на прочитаното и потешкотии кај усменото изразување. Самата дислексија не претставува единствено проблем на читањето, туку се работи и за говорен и психомоторен проблем.

Дислексијата се јавува во следните форми:

Дислексија со недоволно формиран усмен говор

 

 Недоволно развиен усмен говор или благи пречки во изговорот (метла – мекла)

 Сиромашен речник

 Слаба слушно-говорна меморија (не може точно по ред да повтори 3 до 5 зборови).

Дислексија со недоволно формирана визуелно-просторна перцепција

 

 Уреден усмен говор

 Тешко снаоѓање во временски и просторни низи (лево-десно; пред–потоа; редослед на денови во неделата или месеци во годината)

 Замена на букви со слична форма (коњ-кон; Елен-Злен)

Комбиниран тип на дислексија

 

 Читање буква по буква во долг период

 Читање напамет

 Замена на самогласки (кај-кој)

 Испуштање на гласови (марка – мака)

 Додавање на гласови (брада – барада)

 Заменување на слогови во зборот (телевизор – летевизор)

 Прескокнување на редови

 Повторување на делови одз борот (клупапа)

 Замена на слични гласови (к – г, т – н, д – н)

[1]Бјелица Ј., ГалиќЈушиќ И., Посокхова И., Првчиќ И., Ристер М., ПавлиќКотиеро А., Приручник о дислексији, дисграфији и сличнимтешкоќама у читању, писању и учењу, Загреб, 2005

Извор: „ПОДДРШКА НА УЧЕНИЦИТЕ СО ПОТЕШКОТИИ ВО УЧЕЊЕТО Прирачник за стручни соработници во основните училишта

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.